ตรวจฮอร์โมนวัยทอง ตรวจอะไรบ้าง? 5 ค่าที่ควรรู้
คำตอบสั้น ๆ คือ ตรวจฮอร์โมนวัยทองคือการเจาะเลือดดูค่าฮอร์โมน 5 ตัวหลักที่บอกว่ารังไข่ของคุณทำงานเปลี่ยนไปแค่ไหน ได้แก่ Estrogen (E2), Progesterone, Testosterone, DHEAS และ FSH บทความนี้หมอสรุปให้ครบว่าตรวจอะไรบ้าง แต่ละค่าบอกอะไร ควรตรวจตอนไหน และเตรียมตัวอย่างไร
ตรวจฮอร์โมนวัยทองคืออะไร
คือการเจาะเลือดเพื่อวัดระดับฮอร์โมนที่ควบคุมการทำงานของรังไข่และวงจรประจำเดือน เพื่อดูว่าตอนนี้ร่างกายของคุณอยู่ในช่วงไหนของวัยทอง ตั้งแต่ช่วงก่อนหมดประจำเดือน (perimenopause) ไปจนถึงหมดประจำเดือนแล้ว (postmenopause)
รังไข่ผลิตฮอร์โมนหลายตัวพร้อมกัน เมื่อรังไข่เริ่มทำงานลดลงตามอายุ ระดับฮอร์โมนเหล่านี้จะเปลี่ยนแปลงเป็นรูปแบบที่คาดเดาได้ในภาพรวม แต่ในรายละเอียดแต่ละคนไม่เหมือนกัน การตรวจเลือดจึงช่วยให้เห็นภาพที่ชัดกว่าการเดาจากอาการอย่างเดียว
ฮอร์โมนที่ตรวจมีอะไรบ้าง
การตรวจฮอร์โมนวัยทองที่ Dr.May Clinic เน้น 5 ค่าหลัก นี้ค่ะ
Estrogen (E2) ดูแลอุณหภูมิร่างกาย กระดูก ผิว และอารมณ์ — แกว่งขึ้นลงก่อนลดชัดเจนช่วงท้าย (อ่านเพิ่ม ฮอร์โมนเอสโตรเจนคืออะไร) · Progesterone มักเปลี่ยนเป็นตัวแรกจากรอบเดือนที่ไม่ตกไข่ สัมพันธ์กับประจำเดือนไม่สม่ำเสมอและนอนไม่หลับ · Testosterone และ DHEAS ลดลงตามอายุเป็นหลัก เกี่ยวกับพลังงานและกล้ามเนื้อ · FSH เป็นตัวชี้วัดหลักว่ารังไข่ทำงานลดลงหรือยัง
ควรตรวจฮอร์โมนวัยทองตอนไหน
หมอแนะนำให้พิจารณาตรวจฮอร์โมนเมื่อคุณมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้
หลายคนเข้าใจผิดว่า "ประจำเดือนยังมาปกติ = ฮอร์โมนยังปกติดี" ซึ่งไม่จริงเสมอไป เพราะในช่วงก่อนหมดประจำเดือน ฮอร์โมนอาจเริ่มแกว่งแล้วทั้งที่ประจำเดือนยังมาอยู่ (อ่านเพิ่ม อาการวัยทอง: เช็ก 12 สัญญาณ)
ตรวจฮอร์โมนวัยทองต้องเตรียมตัวอย่างไร
การตรวจฮอร์โมนวัยทองเป็นการเจาะเลือดตามปกติ ไม่ต้องเตรียมตัวซับซ้อนเหมือนการตรวจบางประเภท โดยทั่วไป
ผลตรวจแปลว่าอะไร ต้องทำอย่างไรต่อ
ผลตรวจฮอร์โมนไม่ใช่ตัวเลขที่อ่านแล้วสรุปได้ทันทีด้วยตัวเอง เพราะฮอร์โมนแต่ละตัวแกว่งได้ตามช่วงเวลาและรอบเดือน งานวิจัยพบว่าการใช้ค่า FSH เพียงอย่างเดียวเพื่อบอกระยะวัยทองมีความไวจำกัด และการศึกษาในคนไข้ไทยเองก็พบว่าค่า FSH และ E2 อย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะสรุปว่าอยู่ในระยะใด จำเป็นต้องอาศัยประวัติประจำเดือนและอาการประกอบด้วย
นี่คือเหตุผลที่หมอไม่แนะนำให้ตีความผลตรวจเองจากตัวเลขเพียงอย่างเดียว การแปลผลที่ถูกต้องต้องดูค่าฮอร์โมนทั้งชุดร่วมกับอาการ ประวัติประจำเดือน และสุขภาพโดยรวม หากผลตรวจพบว่าฮอร์โมนลดลงชัดเจนและอาการรบกวนชีวิตมาก แพทย์อาจพิจารณาฮอร์โมนทดแทนเป็นทางเลือกหนึ่ง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจฮอร์โมนวัยทอง
สรุป
ตรวจฮอร์โมนวัยทองคือการเจาะเลือดดูค่าฮอร์โมนหลัก 5 ตัว ได้แก่ Estrogen, Progesterone, Testosterone, DHEAS และ FSH เพื่อให้รู้ชัดว่าตอนนี้ร่างกายของคุณอยู่ในช่วงไหนของวัยทอง แทนที่จะเดาจากอาการเพียงอย่างเดียว
หากคุณเริ่มมีอาการวัยทองหรืออยากรู้ระดับฮอร์โมนของตัวเองเพื่อวางแผนดูแลสุขภาพ สามารถเข้ามาปรึกษาและตรวจฮอร์โมนกับ Dr.May Clinic คลินิกเฉพาะทางวัยทองได้นะคะ หมอและทีมยินดีช่วยแปลผลและวางแผนดูแลที่เหมาะกับตัวคุณโดยเฉพาะ
แหล่งอ้างอิง (PubMed)
- Harlow SD, Gass M, Hall JE, et al. Executive summary of the Stages of Reproductive Aging Workshop + 10. J Clin Endocrinol Metab. 2012. PMID: 22344196 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22344196
- Burger HG, Dudley EC, Robertson DM, Dennerstein L. Hormonal changes in the menopause transition. Recent Prog Horm Res. 2002. PMID: 12017547 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12017547
- O'Connor KA, Ferrell R, Brindle E, et al. Progesterone and ovulation across stages of the transition to menopause. Menopause. 2009. PMID: 19568209 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19568209
- Burger HG, Hale GE, Dennerstein L, Robertson DM. Cycle and hormone changes during perimenopause: the key role of ovarian function. Menopause. 2008. PMID: 18574431 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18574431
- Davison SL, Bell R, Donath S, et al. Androgen levels in adult females: changes with age, menopause, and oophorectomy. J Clin Endocrinol Metab. 2005. PMID: 15827095 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15827095
- Gonzales GF, Gónez C, Villena A. Adrenopause or decline of serum adrenal androgens with age in women. J Endocrinol. 2002. PMID: 11927388 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11927388
- Avis NE, Crawford SL, Greendale G, et al. Duration of menopausal vasomotor symptoms over the menopause transition. JAMA Intern Med. 2015. PMID: 25686030 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25686030
- Henrich JB, Hughes JP, Kaufman SC, et al. Limitations of follicle-stimulating hormone in assessing menopause status (NHANES). Menopause. 2006. PMID: 16645530 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16645530
- Angsuwathana S, Tanmahasamut P, Rattanachaiyanont M, et al. Serum FSH and estradiol in peri/postmenopausal women attending Siriraj Menopause Clinic. J Med Assoc Thai. 2006. PMID: 17048416 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17048416
หมายเหตุ: บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรักษาแทนการพบแพทย์ หากมีอาการที่กังวล ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเฉพาะบุคคล
- แพทยศาสตร์บัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
- วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาเวชศาสตร์ชะลอวัยและฟื้นฟูสุขภาพ
- American Board of Anti-Aging / Regenerative Medicine (ABAARM)
- Board Certified in Nutritional Wellness (CNW)
- ผ่านการอบรมการใช้ฮอร์โมนทดแทนชนิดธรรมชาติ (BHRT)
หมอเมย์ดูแลผู้หญิงวัย 40+ ที่มีปัญหาฮอร์โมนและอาการวัยทองโดยเฉพาะ เน้นการตรวจฮอร์โมนเพื่อเข้าใจร่างกายและวางแผนดูแลแบบเฉพาะบุคคล
ตรวจทานโดยผู้เขียน · ปรับปรุงล่าสุด: 11 กรกฎาคม 2569
Dr.May Clinic (ดอกเตอร์เมย์คลินิกเวชกรรม) · ต.บางรักน้อย อ.เมืองนนทบุรี จ.นนทบุรี · เปิดทุกวันเว้นวันอังคาร 10:00–18:00 · บริการ: ตรวจฮอร์โมนวัยทอง (Hormone Balance Check) และ รักษาวัยทอง (Hormone Balance Program)
ผู้เขียนบทความ
พญ. เมชฌวิกาศ์ อารยางกูร (หมอเมย์)
แพทย์เวชศาสตร์ชะลอวัยและฟื้นฟูสุขภาพ (ABAARM) ดูแลสมดุลฮอร์โมนวัยทองสำหรับผู้หญิง 40+ · เลขที่ใบประกอบวิชาชีพเวชกรรม ว.58272
ดูโปรไฟล์และบทความทั้งหมดของหมอเมย์ →