อาการวัยทอง: เช็ก 12 สัญญาณ ผู้หญิง 40+ พร้อมวิธีดูแล

ยังมีใครที่เข้าใจว่าอาการวัยทองมีแค่อาการร้อนวูบวาบเพียงอย่างเดียวไหมคะถ้าคุณยังคิดแบบนี้อยู่หมออยากให้ฟังคลิปนี้จนจบนะคะเพราะว่าวันนี้หมอจะมาเล่าสิบสองอาการวัยทองที่หมอเจอคนไข้มาปรึกษาหมอบ่อยมากๆเลยค่ะสวัสดีค่ะหมอเมย์นะคะแพทย์หญิงเมชฌวิกาศ์ อารยางกูรหมอเป็นแพทย์ผู้มีประสบการณ์ด้านศาสตร์ชะลอวัยที่ให้การดูแลคนไข้วัยทองและวัยใกล้หมดประจำเดือนมาหลายรายแล้วค่ะเชื่อไหมคะว่าคนไข้หลายๆรายของหมอเนี่ยมีความเข้าใจผิดที่ว่าอาการวัยทองจะต้องมาเฉพาะตอนที่เราหมดประจำเดือนแล้วเท่านั้นแต่ในความเป็นจริงแล้วไม่ใช่เลยค่ะเพราะในผู้หญิงอย่างเราจะมีช่วงวัยที่เรียกว่าPerimenopauseหรือวัยใกล้หมดประจำเดือนอยู่ค่ะวัยนี้จะเป็นวัยที่ฮอร์โมนของเราเริ่มแกว่งขึ้นๆลงๆและไม่สม่ำเสมอซึ่งสามารถเจอได้ตั้งแต่ห้าถึงสิบปีก่อนหมดประจำเดือนเลยนะคะทำให้พี่ๆหลายคนเนี่ยเริ่มมีอาการวัยทองมาตั้งแต่ช่วงอายุประมาณสี่สิบปีหรือก็คือมีอาการตั้งแต่ในช่วงที่ยังมีประจำเดือนมาปกติอยู่เลยค่ะซึ่งอาการวัยทองไม่ได้มีแค่อาการร้อนวูบวาบเท่านั้นนะคะหมอจะขอแบ่งอาการวัยทองออกเป็นสามกลุ่มหลักๆค่ะกลุ่มอาการแรกนะคะจะเป็นกลุ่มอาการทางกายซึ่งมีอยู่ทั้งหมดห้าอาการหลักด้วยกัน

อาการแรกนะคะเจอได้บ่อยเลยก็คืออาการร้อนวูบวาบค่ะซึ่งอาการร้อนวูบวาบมักมีอาการมาตามใบหน้าตามช่วงคอและตามลำตัวค่ะเกิดจากระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนของเราที่มันเริ่มลดลงฮอร์โมนเอสโตรเจนตัวนี้เขาไม่ได้ดูแลแค่เรื่องของประจำเดือนเพียงอย่างเดียวนะคะแต่เขายังทำงานเกี่ยวกับระบบควบคุมอุณหภูมิในสมองของเราด้วยค่ะเมื่อฮอร์โมนตัวนี้ลดลงค่ะร่างกายของเราก็เข้าใจผิดไปว่าตอนนี้ร่างกายของเราร้อนเกินไปไหมนะทำให้เรามีอาการร้อนวูบวาบหรือมีอาการเหงื่อออกมากผิดปกติแม้ว่าเราจะอยู่ในห้องแอร์ก็ตามพี่ๆเชื่อไหมคะว่าเคยมีงานวิจัยบอกไว้ว่าอาการร้อนวูบวาบเนี่ยเราพบได้นานเฉลี่ยถึงเจ็ดปีครึ่งเลยนะคะอาการที่สองนะคะคืออาการเหงื่อออกมากตอนกลางดึกค่ะอาการนี้เนี่ยมีสาเหตุมาจากระบบควบคุมอุณหภูมิเหมือนกับอาการแรกเลยค่ะอาการนี้มักเจอตอนดึกนะคะคนไข้มักชอบเล่าให้ฟังว่านอนเปิดแอร์หนาวมากเลยนะแต่เดี๋ยวก็ห่มผ้าห่มเดี๋ยวก็ถีบผ้าห่มออกบางคนเนี่ยเหงื่อออกจนถึงขั้นต้องลุกมาเปลี่ยนเสื้อตอนกลางดึกเลยนะคะอาการที่สามนะคะอาการนี้มักจะเป็นอาการแรกที่ทำให้คนไข้เข้ามาปรึกษาหมอเลยก็คืออาการนอนไม่หลับหรือหลับแล้วมีอาการตื่นกลางดึกบ่อยๆโดยเฉพาะช่วงตีสองถึงตีสามค่ะ

เพราะนอกจากฮอร์โมนเอสโตรเจนแล้วยังมีBalance ของฮอร์โมนอีกตัวหนึ่งที่ชื่อว่าฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนค่ะฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนจะทำหน้าที่ช่วยให้เรารู้สึกสุขสงบและผ่อนคลายช่วยให้เราหลับได้ดีขึ้นไม่มีความวิตกกังวลนั่นเองเมื่อเข้าสู่วัยใกล้หมดประจำเดือนนะคะรอบการตกไข่ของเราไม่สม่ำเสมอประจำเดือนก็เริ่มรวนไปฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนจึงเป็นฮอร์โมนตัวแรกที่จะลดลงมาเลยค่ะเมื่อฮอร์โมนตัวนี้ลดลงจึงทำให้เราหลับไม่ลึกหลับไม่สนิทและมีอาการตื่นกลางดึกได้บ่อยค่ะอาการที่สี่ค่ะหลายๆคนจะรู้สึกว่าเหนื่อยเพลียง่ายขึ้นหรือมีอาการใจสั่นง่ายขึ้นกว่าเดิมและอาการที่ห้านะคะจะเป็นอาการที่เราจะสังเกตได้เป็นอันดับต้นๆเลยคือรอบเดือนของเราเริ่มมาไม่สม่ำเสมอค่ะบางเดือนมาเร็วบางเดือนมาช้าแบบนี้เป็นสัญญาณหนึ่งของฮอร์โมนที่มันเริ่มแกว่งแล้วนะคะกลุ่มถัดไปนะคะจะเป็นกลุ่มของอาการทางสมองและอาการทางด้านอารมณ์ค่ะมีทั้งหมดสามอาการด้วยกันหมอขอขึ้นเป็นอาการที่หกเลยนะคะอาการที่หกที่พบได้บ่อยคือรู้สึกว่าอารมณ์แปรปรวนหงุดหงิดง่ายหรือบางคนจะรู้สึกว่าร้องไห้ง่ายกว่าปกติอาการเหล่านี้เป็นอาการที่ส่วนมากแล้วคนรอบตัวของเราจะสังเกตได้ก่อนคนไข้นะคะอาการที่เจ็ดนะคะ

คืออยู่ๆก็รู้สึกว่าเราวิตกกังวลง่ายขึ้นกว่าเดิมเชื่อไหมคะว่ามีพี่ๆหลายคนเลยที่เข้ามาปรึกษาหมอว่าพี่ไม่รู้เลยว่าทำไมพี่ถึงเป็นแบบนี้บางคนบอกว่าเมื่อก่อนเนี่ยก็ไม่ได้ร้องไห้ง่ายแบบนี้นะแต่อยู่ๆดูละครนิดดูละครหน่อยก็ร้องไห้แล้วหรือบางทีก็ร้องไห้ขึ้นมาโดยไม่มีสาเหตุกลางรถไฟฟ้าเลยก็มีเหมือนกันพี่ไม่เข้าใจเลยว่าทำไมอยู่ๆพี่ถึงเป็นแบบนี้หมอขออธิบายสาเหตุให้ฟังคร่าวๆเลยนะคะตัวฮอร์โมนเอสโตรเจนและฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนเขามีหน้าที่ควบคุมเกี่ยวกับสารสื่อประสาทในสมองของเราด้วยค่ะโดยฮอร์โมนสองตัวนี้เขาต้องมีBalance และมีสมดุลกันถ้าสมดุลของฮอร์โมนสองตัวนี้เสียไปก็จะทำให้สารสื่อประสาททำงานผิดปกติได้ค่ะทำให้พี่ๆหลายคนในวัยใกล้หมดประจำเดือนหรือในวัยสี่สิบปีขึ้นไปมักเจอปัญหาว่าวิตกกังวลง่ายคิดเยอะหรือร้องไห้บ่อยกว่าเดิมได้ค่ะและอาการที่แปดนะคะคืออาการสมองตื้อขี้หลงขี้ลืมเคยไหมคะเวลาที่เราแบบเปิดประตูห้องเข้าไปแล้วก็นึกไม่ออกว่าเอ๊ะฉันมาทำอะไรนะหรือมาหยิบอะไรกันแน่หรือบางทีอยากจะพูดอะไรบางอย่างนะคะแต่นึกคำไม่ออกไม่รู้ว่าจะพูดอะไรคำพูดมันติดอยู่ที่ปากอาการแบบนี้เป็นอาการที่พบได้บ่อยมากๆเลยนะคะแต่พี่ๆหลายคนมักไม่รู้สึกตัว

เพราะคิดว่าตัวเองนั้นขี้ลืมเป็นทุนเดิมอยู่แล้วหรือเปล่าอาการนี้เป็นอาการที่เจอได้บ่อยเลยนะคะแต่ข่าวดีก็คือมีงานวิจัยบอกไว้ว่าอาการนี้เป็นเพียงแค่อาการชั่วคราวเท่านั้นค่ะอาการนี้มักจะดีขึ้นเมื่อระยะเวลาผ่านไปค่ะและสุดท้ายกลุ่มอาการที่สามนะคะเป็นกลุ่มอาการที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของร่างกายในระยะยาวกลุ่มนี้หมอแบ่งออกเป็นสี่อาการด้วยกันค่ะขอขึ้นมาเป็นอาการที่เก้าเลยนะคะอาการนี้เนี่ยก็มีคนไข้มาบ่นกับหมอบ่อยเหมือนกันว่าน้ำหนักขึ้นง่ายทั้งๆที่กินน้อยแล้วโดยเฉพาะรอบเอวที่หนาขึ้นค่ะมีงานวิจัยพบว่าเมื่อเราเข้าสู่วัยทองนะคะร่างกายของเราจะเก็บสะสมไขมันเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัวเลยค่ะในขณะที่มวลกล้ามเนื้อจะลดลงเรื่อยๆทำให้ร่างกายของสาวๆวัยทองมักมีไขมันมาสะสมมากเกินกว่าปกติค่ะและปัญหานี้มักตามมาด้วยภาวะดื้ออินซูลินค่ะซึ่งภาวะนี้จะยิ่งทำให้มีการสะสมไขมันที่หน้าท้องมากขึ้นมีคนไข้หลายๆคนของหมอบ่นมานะคะว่าอยู่ๆก็ต้องเปลี่ยนไซส์กางเกงจากไซส์M เป็นไซส์XL ก็มีค่ะอาการที่สิบนะคะพี่ๆหลายคนจะรู้สึกว่าผิวแห้งง่ายขึ้นผมบางและผมร่วงง่ายขึ้นเพราะเจ้าตัวฮอร์โมนเอสโตรเจนนั้นส่งผลกระทบต่อทั้งผิวหนังและเส้นผมของเราค่ะอาการที่สิบเอ็ดนะคะ

คืออาการช่องคลอดแห้งค่ะบางคนจะรู้สึกว่ารู้สึกเจ็บหรือแสบในขณะที่มีกิจกรรมบนเตียงเรื่องพวกนี้ไม่ใช่เรื่องน่าอายเลยนะคะแต่เป็นเรื่องที่เจอได้บ่อยจากอาการของฮอร์โมนเอสโตรเจนที่มันลดลงเมื่อเราเข้าสู่ภาวะใกล้หมดประจำเดือนค่ะภาวะนี้เป็นภาวะที่แก้ได้ไม่ต้องอายที่จะปรึกษาคุณหมอนะคะและสุดท้ายอาการที่สิบสองนะคะหลายๆท่านจะเริ่มมีอาการปวดตามข้อปวดตามกระดูกนั่นเพราะว่าฮอร์โมนเอสโตรเจนที่เริ่มลดลงจะทำให้เรามีปัญหาเรื่องของกระดูกพรุนตามมาง่ายขึ้นค่ะแต่คนไข้อีกหลายๆคนก็ไม่รู้ตัวนะคะว่ามีปัญหากระดูกพรุนซ่อนอยู่เพราะโดยส่วนมากแล้วภาวะนี้มักเป็นภาวะที่ไม่มีอาการหลายๆคนกว่าจะมารู้ตัวบางทีก็กระดูกหักไปแล้วซึ่งเมื่อถึงจุดนั้นมันจะสายเกินแก้แล้วนะคะหมออยากให้พี่ๆได้มีโอกาสลองสำรวจตัวเองตามกลุ่มอาการเหล่านี้นะคะถ้าเจอว่าตัวเองมีหลายข้อก็อย่าเพิ่งตกใจค่ะโดยสรุปง่ายๆก็คือถ้าอาการเหล่านี้มันเริ่มรบกวนชีวิตประจำวันจนพี่ๆไม่สามารถใช้ชีวิตได้เหมือนปกติทั่วไปหมอแนะนำให้เข้าไปปรึกษาคุณหมอนะคะเพื่อดูว่าระดับฮอร์โมนของเราเป็นยังไงสมดุลดีหรือไม่เพราะสิ่งเหล่านี้เราสามารถแก้ไขมันได้ค่ะซึ่งหมอก็ต้องขอย้ำไว้ตรงนี้เลยนะคะว่าแม้ว่าเราจะไปตรวจ

สุขภาพประจำปีมาแล้วมันปกติดีแต่หมออยากจะบอกว่าการตรวจสุขภาพประจำปีกับการตรวจฮอร์โมนนั้นมันคนละเรื่องกันเลยค่ะการตรวจสุขภาพประจำปีตามโปรแกรมทั่วไปมักไม่ได้ตรวจเรื่องของฮอร์โมนเพศหญิงหรือสมดุลของฮอร์โมนในร่างกายด้วยค่ะทำให้บางครั้งเราตรวจไม่เจอความผิดปกติเหล่านี้นั่นเองค่ะพี่ๆคะอาการวัยทองไม่ใช่เรื่องที่พี่ๆคิดไปเองมันเป็นสัญญาณหนึ่งที่ร่างกายกำลังบอกว่าฮอร์โมนในร่างกายของพี่ๆมันกำลังเปลี่ยนแปลงไปตามวัยค่ะซึ่งอาการของแต่ละท่านจะเจอไม่เหมือนกันบางคนก็มีอาการร้อนวูบวาบชัดเจนบางคนไม่มีอาการร้อนวูบวาบแต่เน้นหนักไปที่อาการนอนไม่หลับหรืออารมณ์แปรปรวนสิ่งนี้ก็เจอได้บ่อยเป็นปกติเลยนะคะอย่าเพิ่งคิดว่าตัวเองแค่อ่อนแอแต่จริงๆแล้วอาจเป็นการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกายที่เราสามารถแก้ไขมันได้ค่ะหากพี่ๆคนไหนไม่มั่นใจว่าอาการที่ตัวเองกำลังเจออยู่ใช่อาการของฮอร์โมนแปรปรวนหรือเปล่าหรือใครที่อยากให้หมอดูแลเรื่องของฮอร์โมนเพิ่มเติมสามารถนัดหมายเข้ามาปรึกษากันได้เลยนะคะหมอยินดีดูแลค่ะ