วัยทองกินอะไรดี? อาหารวัยทองลดร้อนวูบ บำรุงกระดูก

คำตอบสั้น ๆ คือ เน้นอาหารที่ช่วย 4 เรื่องหลักของวัยทอง ได้แก่ ถั่วเหลืองและไอโซฟลาโวน (ช่วยเรื่องร้อนวูบวาบ) แคลเซียมกับวิตามินดี (ปกป้องกระดูก) ปลาทะเลและไขมันดี (ดูแลหัวใจ อารมณ์ การนอน) และผัก ธัญพืชไม่ขัดสี โปรตีนให้พอ (คุมน้ำหนักและกล้ามเนื้อ) พร้อมกับลดของทอด น้ำตาล คาเฟอีน และแอลกอฮอล์ลง หมอจะอธิบายว่าอาหารแต่ละกลุ่ม “ช่วยอย่างไร” และ “ช่วยได้แค่ไหน” ตามงานวิจัย
หมอเมย์อธิบาย 5 อาหารที่วัยทองควรกินและ 3 อย่างที่ควรเลี่ยง พร้อมปริมาณโปรตีนและแคลเซียมต่อวัน (11 นาที)
คลิปนี้หมอจะมาสรุปให้นะคะห้าอย่างที่พี่ๆวัยทองควรกินและสามอย่างที่คนวัยทองควรหลีกเลี่ยงมีอะไรบ้างพอดูคลิปนี้จบแล้วพี่ๆสามารถนำไปปรับใช้ได้เลยนะคะจะได้ไม่ต้องเสียสตางค์ซื้ออาหารเสริมฟรีๆอีกต่อไปสวัสดีค่ะหมอเมย์นะคะแพทย์หญิงเมชวิกาอารยางกูรหมอเป็นแพทย์ผู้มีประสบการณ์ด้านศาสตร์ชะลอวัยที่ให้การดูแลเกี่ยวกับคนไข้วัยทองและคนไข้ในวัยใกล้หมดประจำเดือนมาหลายรายแล้วค่ะหนึ่งในคำถามที่มีคน commentถามหมอบ่อยที่สุดเลยนะคะคือพอเราเข้าวัยทองแล้วเราควรกินอะไรดีในคลิปนี้หมอจะมาตอบทุกอย่างเลยค่ะว่าควรกินอะไรแล้วกินเนี่ยต้องกินเท่าไหร่และอะไรที่เราควรหลีกเลี่ยงบ้างแล้วอะไรที่ถ้าพี่ๆซื้อมาแล้วเสียเงินฟรีแน่นอนก่อนหมอจะเล่าให้ฟังว่าพี่ๆควรกินอะไรดีเรามาทำความเข้าใจกันก่อนเลยค่ะว่าทำไมพอเราอายุเข้าเลขสี่แล้วการกินแบบเดิมถึงใช้กับเราไม่ได้อีกต่อไปเมื่อระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนของพี่ๆ
อ่านถอดเทปคลิปฉบับเต็ม
ลดลงมันจะส่งผลต่อร่างกายของเราหลักๆสามอย่างด้วยกันค่ะอย่างแรกค่ะคือการสะสมไขมันของเราเปลี่ยนไปจากเดิมที่เขาสะสมที่สะโพกหรือต้นขานะคะเขาจะย้ายมาสะสมบริเวณหน้าท้องรวมไปถึงเป็นไขมันในช่องท้องที่เราเรียกว่า Visceral Fatด้วยค่ะอย่างที่สองนะคะคือกล้ามเนื้อของเราจะลดน้อยลงค่ะเมื่อกล้ามเนื้อของเราหายไปเยอะขึ้นเตาเผาพลังงานของพี่ๆจะลดน้อยลงค่ะเลยทำให้ระบบเผาผลาญของพี่ๆทำงานได้ไม่ดีเท่าเดิมอย่างที่สามค่ะคือเซลล์ของพี่ๆจะมีความไวต่อฮอร์โมนที่ชื่อว่าอินซูลินลดลงหรือก็คือมีภาวะดื้ออินซูลินมากขึ้นนั่นเองทำให้พี่ๆไม่สามารถดึงน้ำตาลเข้ามาใช้ได้เหมือนปกติรวมไปถึงร่างกายของพี่ๆจะมีแนวโน้มในการเก็บสะสมไขมันมากขึ้นด้วยค่ะพี่ๆหลายคนจะบอกหมอว่าพี่กินเท่าเดิมนะหมอแต่ทำไมพี่อ้วนขึ้นล่ะพี่ไม่ได้คิดไปเองค่ะนั่นเป็นสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับร่างกายของคุณอยู่จริงๆเพราะพออายุเข้าเลขสี่กฎกติกาในร่างกายของพี่ๆ
มันเปลี่ยนไปแล้วค่ะแต่ฟังหมอก่อนนะคะหมอไม่ได้จะให้พี่ๆอดนะคะเพราะการอดอาหารมีแต่จะทำให้เรื่องมันแย่ลงไปค่ะการอดอาหารสิ่งที่จะลดลงไปเป็นอย่างแรกคือกล้ามเนื้อของเราค่ะเมื่อกล้ามเนื้อของพี่ๆลดลงการเผาผลาญของพี่ๆก็จะแย่ลงไปด้วยค่ะเตาเผาพลังงานที่ลดลงทำให้เราลดน้ำหนักยากขึ้นดังนั้นสิ่งที่หมอจะให้พี่ๆทำจะไม่ใช่การอดหรือการลดปริมาณอาหารที่กินแต่เป็นการเลือกอาหารที่จะอยู่ในจานของพี่ๆค่ะห้าอย่างที่สาวๆวัยทองควรกินข้อแรกเลยนะคะคือโปรตีนค่ะข้อนี้สำคัญที่สุดเลยเชื่อไหมคะว่าคนไข้วัยทองส่วนใหญ่ที่เข้ามาปรึกษาเรื่องการลดน้ำหนักกับหมอกินโปรตีนไม่พอเลยสักคนค่ะลองนึกถึงเมนูมื้อเช้าของพี่ๆสิคะว่าตอนเช้ากินอะไรไปบ้างหลายคนจะมีคำตอบที่ว่าอ๋อพี่กินกาแฟกับขนมปังแล้วโปรตีนอยู่ไหนอ่ะบางทีมื้อเที่ยงก็กินแค่ข้าวราดแกงซึ่งมีวิญญาณไก่อยู่นิดนึงตอนเย็นบางทีไม่มีเวลาก็กินได้แต่มาม่า
แล้วโปรตีนพี่ๆจะไปพอได้ยังไงล่ะคะปริมาณโปรตีนที่หมอจะแนะนำนะคะคืออย่างน้อย1-1.2 กรัมโปรตีนต่อน้ำหนักตัวของพี่ๆหนึ่งกิโลกรัมค่ะยกตัวอย่างนะคะถ้าพี่ๆน้ำหนัก 60 กิโลกรัมปริมาณโปรตีนที่พี่ๆควรได้รับต่อวันก็ไม่ควรจะน้อยไปกว่า60-70 กรัมนะคะแต่อย่าเพิ่งเข้าใจผิดไปว่าสเต็ก 300 กรัม จะมีโปรตีน 300 กรัมนะคะเพราะนั่นคือน้ำหนักรวมๆของสเต็กหนึ่งชิ้นปริมาณโปรตีนก็จะลดหลั่นลงมาค่ะเพื่อให้เรานึกภาพได้ง่ายขึ้นนะคะหมอยกตัวอย่างไข่ไก่หนึ่งฟองประมาณเบอร์ศูนย์หรือเบอร์หนึ่งตัวนั้นก็จะมีโปรตีนประมาณ 7 กรัมต่อไข่ไก่หนึ่งฟองค่ะอกไก่นะคะชิ้นประมาณหนึ่งฝ่ามือก็จะมีปริมาณโปรตีนประมาณ 20-25 กรัมปลาทูหนึ่งตัวนะคะโปรตีนประมาณ 20 กรัมหรือถ้าใครชอบกินเต้าหู้นะคะเต้าหู้ไข่หนึ่งหลอดก็จะมีโปรตีนประมาณ 10 กรัมค่ะแล้วที่หลายๆคนพลาดนะคะอย่าเอาไปกินรวบในมื้อเย็นทีเดียวนะคะเพราะร่างกายของเราสามารถดูดซึมโปรตีนในแต่
ละมื้อได้อย่างจำกัดค่ะพยายามกระจายโปรตีนอยู่ในทุกมื้ออาหารนะคะเพื่อให้ร่างกายของเราสามารถดูดซึมโปรตีนได้ดียิ่งขึ้นค่ะหลังจากฟังคลิปนี้จบนะคะมื้อเช้าวันพรุ่งนี้ลองเพิ่มไข่สัก 2 ฟองนะคะนั่นเป็นวิธีการเพิ่มโปรตีนที่ง่ายและราคาถูกที่สุดเลยค่ะอย่างที่สองที่วัยทองควรจะทานเพิ่มคือเรื่องของไฟเบอร์หรือกากใยค่ะใยอาหารเนี่ยจะช่วยเราทั้งหมดสามข้อพร้อมๆกันเลยนะคะอย่างแรกทำให้เราอยู่ท้องและอิ่มนานขึ้นค่ะอย่างที่สองช่วยให้ระดับน้ำตาลในเลือดของเราขึ้นช้าลงและอย่างที่สามค่ะช่วยแก้ปัญหาท้องผูกซึ่งเป็นปัญหาที่เจอได้บ่อยในวัยใกล้หมดประจำเดือนเลยค่ะในมื้อถัดไปหมออยากให้พี่ๆเพิ่มการรับประทานผักหรือผลไม้ให้ได้อย่างน้อยครึ่งจานนะคะโดยเน้นเลือกเป็นผักผลไม้แบบเต็มใบเต็มผลเพราะแบบนี้จะยังมีกากใยอยู่ให้หลีกเลี่ยงการกินน้ำผลไม้หรือผลไม้แบบที่เขาคั้นมาแล้วนะคะแบบนั้นจะไม่มีกากใยจะยิ่งทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดของพี่ๆ
สูงขึ้นค่ะข้อที่สามถั่วเหลืองค่ะข้อนี้เป็นสิ่งที่หลายๆท่านถามหมอเยอะมากเลยนะคะเพราะในถั่วเหลืองจะมีสิ่งที่เรียกว่าไฟโตเอสโตรเจนค่ะจะเป็นสารที่ออกฤทธิ์คล้ายๆกับเอสโตรเจนอ่อนๆบางท่านถ้ากินถั่วเหลืองไปแล้วก็สามารถช่วยลดอาการร้อนวูบวาบได้บ้างค่ะแต่อย่าเพิ่งเข้าใจผิดไปนะคะถั่วเหลืองไม่สามารถใช้แทนฮอร์โมนทดแทนได้ค่ะระดับการออกฤทธิ์มันคนละเรื่องกันเลยพี่ๆสามารถเลือกรับประทานเต้าหู้หรือว่าน้ำถั่วเหลืองแบบไม่หวานรวมไปถึงเลือกกินถั่วแระได้โดยปลอดภัยค่ะแต่สำหรับใครที่กำลังมองหาสารสกัดจากถั่วเหลืองเข้มข้นหมออยากให้ปรึกษาคุณหมอก่อนเริ่มใช้นะคะข้อที่สี่ค่ะคือเรื่องของแคลเซียมกับวิตามินดีค่ะรู้กันไหมคะว่าภายในเวลา 5 ปี หลังหมดประจำเดือนมวลกระดูกของพี่ๆจะลดลงไวที่สุดเลยค่ะโดยส่วนใหญ่นะคะร่างกายของเราจะต้องการปริมาณแคลเซียมประมาณ 1,000-1,200 มิลลิกรัมต่อวันโดยหมออยากให้เน้นการรับแคลเซียมจากอาหารธรรมชาติก่อนนะคะ
โดยสามารถเลือกรับประทานเป็นปลาตัวเล็กตัวน้อยที่เราสามารถกินทั้งกระดูกได้หรืออาจจะเป็นนมหรือโยเกิร์ตไขมันต่ำหรืออาจจะเป็นผักใบเขียวโดยเฉพาะผักใบเขียวเข้มก็จะอุดมไปด้วยแคลเซียมสูงมากๆเลยค่ะส่วนเรื่องวิตามินดีนะคะเชื่อไหมคะว่าคนไทยกว่า40%มีภาวะขาดวิตามินดีวิตามินดีไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกายนะคะซึ่งวิตามินตัวนี้นอกจากช่วยเรื่องกระดูกแล้วยังช่วยเรื่องของฮอร์โมนและเรื่องของภูมิคุ้มกันด้วยเช่นกันทำไมล่ะหมอทำไมคนไทยถึงขาดวิตามินดีทั้งๆที่แดดแรงขนาดนี้แล้วเพราะคนในปัจจุบันมีแนวโน้มที่จะหลบแดดกันมากขึ้นค่ะเลยไม่แปลกเลยที่คนไทยจะขาดวิตามินดีกันเราไม่แนะนำให้ไปยืนตากแดดเพื่อรับวิตามินดีนะแนะนำให้รับวิตามินดีจากอาหารหรืออาหารเสริมจะเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยมากกว่าค่ะอีกเรื่องหนึ่งสำหรับคนที่อยากจะให้สุขภาพกระดูกของคุณแข็งแรงขึ้นนะคะการกินแคลเซียมและวิตามินดีอาจไม่เพียงพอ
แนะนำให้เพิ่มการออกกำลังกายแบบมีแรงต้านหรือการออกกำลังกายแบบลงน้ำหนักไปด้วยนะคะเรื่องนี้จะช่วยให้กระดูกของพี่ๆแข็งแรงขึ้นเร็วมากเลยค่ะอย่างที่ห้านะคะคือเพิ่มการรับประทานไขมันดีค่ะอาจจะเลือกเป็นปลาที่มีไขมันสูงทั้งปลาแซลมอนหรือปลาทูน่าโดยแนะนำให้รับประทานอย่างน้อยสัปดาห์ละ 2-3 มื้อนะคะหรือในบางคนอาจจะเปลี่ยนการใช้น้ำมันจากน้ำมันปกติเป็นน้ำมันมะกอกหรือน้ำมันรำข้าวพวกนี้ก็เป็นน้ำมันดีเช่นกันหรือถ้าใครอยากกิน Snackหรือของว่างอาจเลือกใช้เป็นถั่วเปลือกแข็งค่ะประมาณหนึ่งกำมือนะคะต่อวันแค่นั้นก็ช่วยเพิ่มปริมาณไขมันดีในร่างกายได้แล้วค่ะไขมันดีเหล่านี้จะช่วยลดการอักเสบในร่างกายและสำหรับบางคนก็สามารถช่วยเรื่องภาวะช่องคลอดแห้งได้บ้างเหมือนกันนะคะแล้วมีอะไรบ้างล่ะที่สาวๆวัยทองควรหลีกเลี่ยงมีสามอย่างด้วยกันค่ะอย่างแรกค่ะเรื่องของน้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตขัดสีหรือแป้งที่ไม่มีกากใยค่ะ
ชานมไข่มุกน้ำหวานน้ำอัดลมเครื่องดื่ม 3-in-1ทั้งหลายพวกนี้จะมีน้ำตาลอยู่ในนั้นเยอะมากเลยนะคะคาร์โบไฮเดรตที่ไม่มีกากใยเหล่านี้น้ำตาลจะถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกายของพี่ๆอย่างรวดเร็วค่ะทำให้น้ำตาลในเลือดพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วและตกลงอย่างรวดเร็วเช่นกันค่ะทำให้พี่ๆหลายท่านรู้สึกอยากของหวานมากขึ้นยิ่งกินเยอะขึ้นทีนี้ก็ยิ่งลดน้ำหนักยากกันไปใหญ่เลยค่ะอันดับสองคือเรื่องของแอลกอฮอล์ค่ะข้อนี้หลายๆท่านอาจไม่ค่อยชอบให้หมอพูดมากนักแต่หมอต้องพูดนะคะเพราะแอลกอฮอล์จะยิ่งไปกระตุ้นอาการร้อนวูบวาบของพี่ๆให้เป็นหนักขึ้นทำให้คุณภาพการนอนหลับของพี่ๆแย่ลงหลับไม่ลึกหลับตื้นเพราะวัยทองหลายๆคนก็มักมีปัญหาเรื่องการนอนหลับอยู่แล้วยิ่งไปกินแอลกอฮอล์อีกก็ยิ่งทำให้คุณภาพการนอนหลับแย่ลงไปอีกค่ะรวมไปถึงแอลกอฮอล์ยังกระตุ้นให้เกิดมะเร็งเต้านมเพิ่มขึ้นได้ด้วยนะคะและข้อที่สามนะคะคือการดื่มคาเฟอีนหลังเที่
ยงวันค่ะหมายรวมถึงทั้งชาและกาแฟรวมไปถึงน้ำอัดลมบางชนิดก็มีคาเฟอีนอยู่ด้วยเช่นกันค่ะในพี่ๆคนไหนที่มีอาการข่มตาหลับยากตื่นตีสองตีสามทุกคืนลองงดคาเฟอีนหลังเที่ยงวันดูก่อนนะคะบางคนงดสิ่งนี้ได้ประมาณ 2 สัปดาห์อาการนอนไม่หลับก็ดีขึ้นโดยที่ยังไม่ต้องกินอะไรเสริมเลยก็มีค่ะแล้วเรื่องอาหารเสริมล่ะพี่ควรจะกินตัวไหนดีนี่เป็นคำถามที่หลายๆคนถามหมอบ่อยมากเลยนะคะหมอขอบอกตรงนี้ก่อนเลยค่ะว่าอาหารเสริมไม่ว่าจะกี่สิบกี่ร้อยชนิดนะคะแม้ว่าพี่ๆจะกินทีละเป็นหนึ่งกำมือแทบจะอิ่มอาหารเสริมแทนอิ่มข้าวอยู่แล้วมันจะไม่มีประโยชน์เลยค่ะถ้าพื้นฐานของพี่ๆยังปรับตัวได้ไม่ดียังกินโปรตีนไม่พอยังนอนไม่พอยังไม่ยอมออกกำลังกายแบบนี้ต่อให้กินอาหารเสริมแค่ไหนมันก็จะไม่ช่วยพี่ๆเลยนะคะแต่ถ้าพูดถึงอาหารเสริมที่ดูแล้วมีเหตุผลที่จะกินและหมอแนะนำให้กินก็หนีไม่พ้นในกลุ่มของวิตามิน D3 ค่ะที่คนไทยขาดอยู่หลายท่านเลย
บางท่านอาจจะต้องเสริมพวกแคลเซียมด้วยในคนที่มีปัญหาเรื่องของกระดูกพรุนหรือกระดูกหักอยู่อีกอย่างหนึ่งที่ควรจะรับประทานก็จะเป็นในกลุ่มของ Fish Oilหรือน้ำมันปลาค่ะที่จะช่วยลดการอักเสบในร่างกายได้เป็นการเติมไขมันดีให้ร่างกายนั่นเองค่ะหมอเคยมีคนไข้ท่านหนึ่งนะคะอายุเขาก็จะประมาณ 50 แล้วล่ะเข้ามาปรึกษาหมอเรื่องการลดน้ำหนักค่ะเพราะพี่เขามีปัญหากินน้อยแล้วแต่ลดน้ำหนักไม่ได้ลดน้ำหนักไม่สำเร็จสักทีนอกจากการตรวจฮอร์โมนและการให้ฮอร์โมนทดแทนเพื่อปรับสมดุลฮอร์โมนแล้วนะคะหมอยังให้การบ้านพี่เขาไปถ่ายรูปเมนูอาหารที่พี่เขากินในเวลาหนึ่งสัปดาห์มาค่ะผลออกมาเป็นยังไงรู้ไหมคะพี่เขากินน้อยจริงนะคะแต่น้อยที่ว่าคือปริมาณโปรตีนน้อยมากๆเลยค่ะบางวันนะคะมื้อเช้าพี่เขากินแค่กาแฟแก้วเดียวอย่างมากก็มีปาท่องโก๋สักชิ้นสองชิ้นแล้วโปรตีนอยู่ไหนล่ะมื้อเที่ยงค่ะไปทำงานที่บริษัทก็กินได้แค่ข้าวราดแกง
โปรตีนก็ไม่ได้เยอะมากเน้นข้าวเป็นหลักวิญญาณผักก็มีนิดเดียวมื้อเย็นไม่มีเวลาค่ะติดประชุมบางทีก็กินแค่มาม่าไม่มีแม้แต่ไข่ต้มสักฟองแบบนี้โปรตีนจะไปพอได้ยังไงนอกจากเรื่องของการปรับฮอร์โมนแล้วนะคะเราก็ได้มีการพูดคุยปรับเรื่องของเมนูอาหารให้พี่เขาเลือกกินให้เป็นเลือกโปรตีนให้ถูกต้องในสัดส่วนที่เหมาะสมผลปรากฏว่าค่ะภายในเวลา 3 เดือน น้ำหนักของพี่เขาสามารถลดไปได้ถึง 6 กิโลเลยนะคะโดยสรุปแล้ววัยทองต้องกินอะไรดีหมอขอสรุปสั้นๆเลยนะคะพี่ๆต้องกินโปรตีนให้เพียงพอค่ะกากใยต้องมีไขมันดีต้องถึงค่ะและที่สำคัญค่ะต้องหลีกเลี่ยงการรับประทานน้ำตาลรวมไปถึงแอลกอฮอล์ด้วยนะคะแต่เรื่องของการกินเป็นแค่ส่วนหนึ่งเท่านั้นค่ะบางคนควบคุมการกินดีแค่ไหนแต่ระดับฮอร์โมนยังไม่สมดุลอาจทำให้หลายๆท่านมีปัญหาเรื่องของการลดน้ำหนักยากได้ใครที่ไม่มั่นใจนะคะว่าปัญหาลดน้ำหนักยากของตัวเองเกิดจากฮอร์โมนไม่สมดุลหรือเปล่า
หรือใครอยากจะตรวจฮอร์โมนเพิ่มเติมก็สามารถนัดหมายเข้ามาพูดคุยกันได้เลยนะคะหมอยินดีดูแลค่ะ
- 01วัยทองกินอะไรดี? เริ่มจาก 4 กลุ่มอาหารหลัก
- 02ถั่วเหลืองและไอโซฟลาโวน: ตัวช่วยเรื่องร้อนวูบวาบ
- 03แคลเซียมและวิตามินดี: ปกป้องกระดูก
- 04ปลาทะเลและโอเมก้า-3: หัวใจ อารมณ์ การนอน
- 05ธัญพืชไม่ขัดสีและไฟเบอร์: คุมน้ำหนักและน้ำตาล
- 06โปรตีนให้พอ: กันกล้ามเนื้อหายและพุงขึ้น
- 07อาหารกับอารมณ์และการนอน
- 08วัยทองห้ามกินอะไร? อาหารที่ควรลด
- 09ตัวอย่างเมนู 1 วันสำหรับวัยทอง
- 10อาการแบบไหนที่อาหารอย่างเดียวไม่พอ ควรตรวจฮอร์โมน
- 11แนวปฏิบัติสากลว่าอย่างไร
วัยทองกินอะไรดี? เริ่มจาก 4 กลุ่มอาหารหลัก
ถ้าจำได้แค่อย่างเดียว ให้จำภาพจานอาหารแบบนี้: ครึ่งจานเป็นผักหลากสี หนึ่งในสี่เป็นโปรตีนดี (ปลา ไข่ เต้าหู้ ถั่ว) และอีกหนึ่งในสี่เป็นธัญพืชไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้อง แล้วเสริมด้วยอาหารแคลเซียมสูงในแต่ละวัน
รูปแบบการกินที่มีหลักฐานสนับสนุนดีที่สุดสำหรับผู้หญิงวัยทองคือแนวเมดิเตอร์เรเนียน — เน้นผัก ผลไม้ ธัญพืชเต็มเมล็ด ปลา ถั่ว และน้ำมันมะกอก ซึ่งบทความทบทวนงานวิจัยด้านโภชนาการในผู้หญิงวัยทองสรุปว่าช่วยดูแลทั้งน้ำหนัก หัวใจ และกระดูกไปพร้อมกัน6
ถั่วเหลืองและไอโซฟลาโวน: ตัวช่วยเรื่องร้อนวูบวาบ
ถ้าอาการที่กวนใจที่สุดคือร้อนวูบวาบและเหงื่อออกกลางคืน ถั่วเหลืองคือกลุ่มอาหารที่ควรรู้จักก่อน ในถั่วเหลืองมีสารกลุ่ม ไอโซฟลาโวน (isoflavone) ซึ่งเป็นไฟโตเอสโตรเจน — สารจากพืชที่มีโครงสร้างคล้ายเอสโตรเจน จึงออกฤทธิ์อ่อน ๆ แทนที่เอสโตรเจนที่ร่างกายผลิตน้อยลง
งานวิจัยทบทวนขนาดใหญ่ที่ตีพิมพ์ใน JAMA พบว่าไฟโตเอสโตรเจนจากถั่วเหลืองสัมพันธ์กับการลดความถี่ของอาการร้อนวูบวาบและอาการช่องคลอดแห้งได้ และงานวิเคราะห์ล่าสุดในผู้หญิงวัยก่อนหมดประจำเดือนก็พบทิศทางเดียวกัน คือช่วยบรรเทาอาการวัยทองโดยรวม12 ผลที่ได้เป็นระดับ “ช่วยบรรเทา” ไม่ใช่หายขาด และแต่ละคนตอบสนองไม่เท่ากัน
กินเป็นส่วนหนึ่งของมื้ออาหารได้ตามปกติ ไม่จำเป็นต้องรีบพึ่งอาหารเสริมสกัดเข้มข้น
แคลเซียมและวิตามินดี: ปกป้องกระดูกที่บางลงเร็วขึ้น
แคลเซียมและวิตามินดีคือคู่หลักที่ปกป้องกระดูกในวัยทองค่ะ เพราะเมื่อเอสโตรเจนลดลง อัตราการสลายกระดูกจะเร็วกว่าการสร้าง แหล่งที่ดีคือนมและโยเกิร์ตไขมันต่ำ ปลาตัวเล็กที่กินได้ทั้งกระดูก เต้าหู้แข็ง งาดำ ผักใบเขียวเข้ม และแสงแดดยามเช้า
เรื่องที่คนไข้มักมองข้ามคือกระดูก เพราะมันไม่มีอาการเตือน เมื่อเอสโตรเจนลดลงในวัยทอง อัตราการสลายกระดูกจะเร็วกว่าการสร้าง ทำให้มวลกระดูกลดลงและเสี่ยงกระดูกพรุนมากขึ้น การได้รับแคลเซียมและวิตามินดีเพียงพอจึงเป็นการลงทุนระยะยาวที่สำคัญ
บทความทบทวนงานวิจัยด้านสุขภาพกระดูกระบุว่า แคลเซียม วิตามินดี ร่วมกับวิตามินเคทูและแมกนีเซียม ล้วนมีบทบาทในการรักษาความแข็งแรงของโครงกระดูก4
น่าสนใจว่าไฟโตเอสโตรเจนจากถั่วเหลืองอาจช่วยชะลอการสูญเสียมวลกระดูกบริเวณกระดูกสันหลังในช่วงเปลี่ยนผ่านวัยทองได้ระดับหนึ่งด้วย — อีกเหตุผลที่ถั่วเหลืองคุ้มค่าที่จะมีในเมนูประจำ
ปลาทะเลและโอเมก้า-3: ดูแลหัวใจ อารมณ์ และการนอน
หลังหมดประจำเดือน ความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดของผู้หญิงจะเพิ่มขึ้น เพราะเอสโตรเจนที่เคยช่วยปกป้องหลอดเลือดลดลง ปลาทะเลน้ำลึกอย่างแซลมอน ปลาทู ปลาซาร์ดีน และปลาแมคเคอเรล มีกรดไขมัน โอเมก้า-3 ที่ช่วยดูแลระดับไขมันในเลือดและหัวใจ
นอกจากเรื่องหัวใจ การทบทวนงานวิจัยยังพบว่าโอเมก้า-3 อาจมีส่วนช่วยเรื่องอาการร้อนวูบวาบ คุณภาพการนอน และอารมณ์ในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน แม้ผลจะยังไม่หนักแน่นเท่าเรื่องหัวใจ5
ธัญพืชไม่ขัดสีและไฟเบอร์: คุมน้ำหนักและน้ำตาล
หลายคนสังเกตว่าพอเข้าวัยทองแล้วน้ำหนักขึ้นง่าย โดยเฉพาะรอบพุง ธัญพืชไม่ขัดสีและอาหารที่มีไฟเบอร์สูงช่วยได้สองทาง คือทำให้อิ่มนานและช่วยให้ระดับน้ำตาลในเลือดไม่แกว่ง ซึ่งส่งผลต่อทั้งน้ำหนักและอารมณ์
งานทบทวนงานวิจัยขนาดใหญ่ (umbrella review) สรุปว่าการกินไฟเบอร์สูงสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคหัวใจ น้ำหนักตัว และการเสียชีวิตที่ลดลง10 แหล่งไฟเบอร์ที่ดี ได้แก่ ข้าวกล้อง ข้าวโอ๊ต ควินัว ถั่วเมล็ดแห้ง ผัก และผลไม้ทั้งผล (ดีกว่าน้ำผลไม้คั้น เพราะได้กากใยครบ) ค่อย ๆ เปลี่ยนจากข้าวขาวเป็นข้าวกล้องหรือข้าวผสม เพื่อให้ท้องปรับตัวได้
โปรตีนให้พอ: กันกล้ามเนื้อหายและพุงขึ้น
วัยทองยิ่งต้องกินโปรตีนให้พอ ไม่ใช่ตัดออกค่ะ เพราะร่างกายวัยนี้สูญเสียมวลกล้ามเนื้อได้ง่ายขึ้น และกล้ามเนื้อที่น้อยลงทำให้เผาผลาญช้าลงจนน้ำหนักขึ้นง่ายกว่าเดิม
นี่คือจุดที่คนไข้มักเข้าใจผิด — พออยากลดน้ำหนักก็ไปอดอาหารหรือตัดโปรตีนออก ทั้งที่วัยทองยิ่งต้องกินโปรตีนให้พอ เพราะร่างกายในวัยนี้สูญเสียมวลกล้ามเนื้อได้ง่ายขึ้น และกล้ามเนื้อที่น้อยลงทำให้เผาผลาญช้าลง น้ำหนักจึงขึ้นง่ายกว่าเดิม
งานวิจัยชี้ว่าการลดน้ำหนักเร็วเกินไปหรือได้โปรตีนไม่พอ เพิ่มความเสี่ยงต่อการสูญเสียมวลกล้ามเนื้อ7 ทางที่ดีคือกระจายโปรตีนคุณภาพดีให้ครบทุกมื้อ — ไข่ ปลา เนื้อไม่ติดมัน เต้าหู้ ถั่ว และโยเกิร์ต — ควบคู่กับการออกกำลังกายแบบมีแรงต้าน เช่น ยกน้ำหนักเบา ๆ
อาหารกับอารมณ์และการนอน
อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย และนอนไม่หลับ เป็นอาการวัยทองที่กระทบคุณภาพชีวิตมากพอ ๆ กับร้อนวูบวาบ และอาหารก็มีส่วนเกี่ยวข้อง งานวิจัยในผู้หญิงวัยเปลี่ยนผ่านพบความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพอาหารกับภาวะซึมเศร้า — กินอาหารที่มีประโยชน์สมดุลมีแนวโน้มสัมพันธ์กับอารมณ์ที่ดีกว่า9
สำหรับการนอน แมกนีเซียมมีบทบาทช่วยเรื่องการผ่อนคลายของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ แหล่งอาหารที่มีแมกนีเซียม ได้แก่ ผักใบเขียว ถั่ว เมล็ดฟักทอง และธัญพืชไม่ขัดสี ส่วนช่วงเย็นควรเลี่ยงคาเฟอีนและมื้อหนัก ๆ ที่ทำให้หลับยาก
วัยทองห้ามกินอะไร? อาหารที่ควรลด
ไม่มีอาหารที่ “ห้ามเด็ดขาด” แต่มีกลุ่มที่ควรลดลง เพราะมันกระตุ้นอาการวัยทองให้แย่ลง งานวิจัยเรื่องอาการร้อนวูบวาบระบุว่าตัวกระตุ้นที่พบบ่อย ได้แก่ คาเฟอีน แอลกอฮอล์ และอาหารรสจัด8/เผ็ด หลายคนพบว่าพอลดกาแฟและไวน์ตอนเย็นลง อาการร้อนวูบและเหงื่อออกกลางคืนก็ดีขึ้น
ไม่ต้องเลิกทุกอย่างทันที ค่อย ๆ ลดทีละอย่างแล้วสังเกตว่าตัวเองดีขึ้นตรงไหน
ตัวอย่างเมนู 1 วันสำหรับวัยทอง
หลักคือ ครึ่งจานผัก โปรตีนดีทุกมื้อ ธัญพืชไม่ขัดสี และมีแหล่งแคลเซียมกระจายในวัน
อาการแบบไหนที่อาหารอย่างเดียวไม่พอ ควรตรวจฮอร์โมน
อาหารเป็นพื้นฐานที่ดีและควรเริ่มทำ แต่ต้องพูดกันตรง ๆ ว่าอาหารช่วย “บรรเทา” อาการวัยทอง ไม่ได้ทดแทนฮอร์โมนที่ร่างกายผลิตน้อยลง ถ้าคุณมีสัญญาณเหล่านี้ การตรวจฮอร์โมนจะช่วยให้รู้ชัดว่าควรดูแลต่ออย่างไร
การตรวจฮอร์โมนวัยทองช่วยให้เห็นภาพว่าฮอร์โมนของคุณอยู่ตรงไหน และวางแผนดูแลแบบเฉพาะบุคคลได้ แทนการเดาหรือลองอาหารเสริมไปเรื่อย ๆ หากยังไม่แน่ใจว่าอาการที่เป็นใช่วัยทองไหม ลองอ่านเรื่อง อาการวัยทองมีอะไรบ้าง ประกอบ
แนวปฏิบัติสากลว่าอย่างไร อาหารช่วยอาการวัยทองได้แค่ไหน
คำตอบสั้น ๆ คือ อาหารเป็นพื้นที่ต้องมี แต่ไม่ใช่ตัวรักษาอาการร้อนวูบวาบค่ะ แนวปฏิบัติทางเลือกที่ไม่ใช่ฮอร์โมนของ NAMS ปี 2023 จัด การปรับอาหาร ไว้ในกลุ่มที่ยังไม่แนะนำสำหรับอาการร้อนวูบวาบ โดยเป็นระดับหลักฐานจากความเห็นพ้องของผู้เชี่ยวชาญ ส่วน การลดน้ำหนัก อยู่ในกลุ่มที่แนะนำ11
ส่วนถั่วเหลืองและไอโซฟลาโวน แนวปฏิบัติฉบับนี้ไม่แนะนำให้ใช้เพื่อลดอาการร้อนวูบวาบเช่นกัน11 ซึ่งต่างจากงานวิจัยเดี่ยวบางชิ้นที่พบผลอยู่บ้าง เหตุผลที่ต่างกันคือแนวปฏิบัติดูความสม่ำเสมอของหลักฐานทั้งกอง ไม่ใช่งานวิจัยทีละชิ้น หมอจึงบอกคนไข้เสมอว่า กินเต้าหู้ นมถั่วเหลืองเป็นอาหารได้ตามปกติ แต่อย่าคาดหวังให้มันแทนการรักษาค่ะ
แนวปฏิบัติของ Endocrine Society ปี 2015 ระบุว่าผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนทุกคนควรดูแลวิถีชีวิตเป็นพื้นฐาน และสำหรับคนที่อาการรบกวนชีวิตจริง ยังมีทางเลือกการรักษาที่มีหลักฐานรองรับรออยู่12 อาหารจึงเป็นฐานที่ดี แต่ไม่ใช่เส้นชัยเส้นเดียวค่ะ
| สถานการณ์ | แนวปฏิบัติว่าอย่างไร |
|---|---|
| กินอาหารดีขึ้นเพื่อสุขภาพโดยรวม | แนะนำเสมอ เป็นพื้นฐานของการดูแลวัยหมดประจำเดือน |
| น้ำหนักเกิน ร่วมกับมีอาการร้อนวูบวาบ | การลดน้ำหนักอยู่ในกลุ่มที่ NAMS ปี 2023 แนะนำ |
| หวังให้การปรับอาหารหยุดอาการร้อนวูบวาบ | ยังไม่แนะนำเป็นวิธีรักษา หลักฐานยังไม่พอ |
| อาการรบกวนชีวิตแต่ไม่อยากใช้ฮอร์โมน | มีทางเลือกการรักษาอื่นที่มีหลักฐาน ควรคุยกับแพทย์ |
ที่ห้องตรวจ คนไข้มักถามหมอว่า “กินอะไรแล้วอาการจะหายคะ” หมอตอบตรง ๆ ค่ะว่าไม่มีอาหารชนิดไหนที่ทำให้อาการร้อนวูบวาบหายไปเอง สิ่งที่อาหารทำได้จริงคือทำให้ร่างกายรับมือช่วงเปลี่ยนผ่านได้ดีขึ้น น้ำหนักคุมได้ กระดูกไม่ทรุดเร็ว นอนได้ดีขึ้น ส่วนอาการที่รบกวนชีวิตจนทำงานไม่ได้ ต้องดูแลคนละทางค่ะ ก่อนมาพบหมอ ลองจดสิ่งที่กินจริง 3 วัน โดยไม่ต้องจัดอาหารให้สวยกว่าเดิม หมอดูออกได้เยอะมากว่าที่คุณคิดค่ะ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาหารวัยทอง
กินอะไรช่วยลดอาการวัยทอง?
+
ผู้หญิงอายุ 50 ควรกินอะไร?
+
วัยทองห้ามกินอะไร?
+
วัยทองกินอะไรให้นอนหลับ?
+
วัยทองควรกินวิตามินอะไร?
+
สรุป
วัยทองกินอะไรดี ตอบง่าย ๆ คือ กินให้ครบ 4 กลุ่ม — ถั่วเหลือง แคลเซียม/วิตามินดี ปลาทะเลไขมันดี และผัก/ธัญพืช/โปรตีนให้พอ พร้อมลดของทอด น้ำตาล คาเฟอีน และแอลกอฮอล์ อาหารเป็นรากฐานที่ช่วยให้คุณรับมือกับอาการวัยทองได้ดีขึ้นในทุกวัน
แต่ถ้าปรับอาหารแล้วอาการยังรบกวนชีวิต อย่าเพิ่งท้อและอย่าทนไปเฉย ๆ การตรวจฮอร์โมนจะช่วยให้เข้าใจร่างกายตัวเองและวางแผนดูแลได้ตรงจุด หากต้องการคำปรึกษา ทีมแพทย์ที่ Dr.May Clinic ยินดีดูแลคุณเป็นรายบุคคลค่ะ
แหล่งอ้างอิง (PubMed)
- Franco OH, Chowdhury R, Troup J, et al. Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA. 2016. PMID: 27327802 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27327802
- Luan H, Liu Q, Guo Y, et al. Effects of soy isoflavones on menopausal symptoms in perimenopausal women. PeerJ. 2025. PMID: 40718787 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40718787
- Abdi F, Alimoradi Z, Haqi P, et al. Effects of phytoestrogens on bone mineral density during the menopause transition. Climacteric. 2016. PMID: 27710141 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27710141
- Capozzi A, Scambia G, Lello S. Calcium, vitamin D, vitamin K2, and magnesium supplementation and skeletal health. Maturitas. 2020. PMID: 32972636 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32972636
- Iqbal AZ, Wu SK, Zailani H, et al. Effects of Omega-3 PUFA Intake on Vasomotor Symptoms, Sleep Quality and Depression in Postmenopausal Women. Nutrients. 2023. PMID: 37836515 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37836515
- Silva TR, Oppermann K, Reis FM, Spritzer PM. Nutrition in Menopausal Women: A Narrative Review. Nutrients. 2021. PMID: 34201460 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34201460
- McCarthy D, Berg A. Weight Loss Strategies and the Risk of Skeletal Muscle Mass Loss. Nutrients. 2021. PMID: 34371981 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34371981
- Andrikoula M, Prelevic G. Menopausal hot flushes revisited. Climacteric. 2009. PMID: 19061056 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19061056
- Oldra CM, Benvegnú DM, Silva DRP, et al. Relationships between depression and food intake in climacteric women. Climacteric. 2020. PMID: 32180466 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32180466
- Veronese N, Solmi M, Caruso MG, et al. Dietary fiber and health outcomes: an umbrella review. Am J Clin Nutr. 2018. PMID: 29566200 — pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29566200
- The North American Menopause Society. The 2023 nonhormone therapy position statement. Menopause. 2023;30(6):573-590. PMID 37252752
- Stuenkel CA, Davis SR, Gompel A, et al. Treatment of Symptoms of the Menopause: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2015;100(11):3975-4011. PMID 26444994
หมายเหตุ: บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรักษาแทนการพบแพทย์ หากมีอาการที่กังวล ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเฉพาะบุคคล
อยากรู้ให้ชัดว่าอาการของคุณเกี่ยวกับฮอร์โมนแค่ไหน?
โปรแกรม Hormone Balance Check ตรวจเลือดฮอร์โมน 5 รายการ + InBody + ปรึกษาแพทย์ 1-on-1 เต็ม 45 นาที พร้อมรายงานและแผนดูแล 30 วันแรก
ดูรายละเอียดโปรแกรม →- แพทยศาสตร์บัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
- วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาเวชศาสตร์ชะลอวัยและฟื้นฟูสุขภาพ
- American Board of Anti-Aging / Regenerative Medicine (ABAARM)
- Board Certified in Nutritional Wellness (CNW)
- ผ่านการอบรมการใช้ฮอร์โมนทดแทนชนิดธรรมชาติ (BHRT)
หมอเมย์ดูแลผู้หญิงวัย 40+ ที่มีปัญหาฮอร์โมนและอาการวัยทองโดยเฉพาะ เน้นการตรวจฮอร์โมนเพื่อเข้าใจร่างกายและวางแผนดูแลแบบเฉพาะบุคคล
ตรวจทานโดยผู้เขียน · ปรับปรุงล่าสุด: 15 กรกฎาคม 2569
Dr.May Clinic (ดอกเตอร์เมย์คลินิกเวชกรรม) · ต.บางรักน้อย อ.เมืองนนทบุรี จ.นนทบุรี · เปิดทุกวันเว้นวันอังคาร 10:00–18:00 · บริการ: ตรวจฮอร์โมนวัยทอง (Hormone Balance Check) และ รักษาวัยทอง (Hormone Balance Program)
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูแลตัวเองและโภชนาการ
วัยทองควรดูแลตัวเองอย่างไร ฉบับหมอเฉพาะทาง (อ้างอิงงานวิจัย)
ดูแลตัวเองและโภชนาการ
วัยทองควรกินวิตามินอะไร: วิตามิน 9 ตัว สำคัญวิจัยรองรับ
อาการวัยทอง
วัยทองนอนไม่หลับ ตื่นตีสองตีสาม เกิดจากอะไร แก้ยังไง (หมอเมย์)
ดูบริการ ที่ตั้ง และเวลาทำการของคลินิก: ศูนย์ดูแลวัยทอง Dr.May Clinic นนทบุรี

ผู้เขียนบทความ
พญ. เมชฌวิกาศ์ อารยางกูร (หมอเมย์)
แพทย์เวชศาสตร์ชะลอวัยและฟื้นฟูสุขภาพ (ABAARM) ดูแลสมดุลฮอร์โมนวัยทองสำหรับผู้หญิง 40+ · เลขที่ใบประกอบวิชาชีพเวชกรรม ว.58272
ดูโปรไฟล์และบทความทั้งหมดของหมอเมย์ →